تاسیسات چیست؟
02/06/2019
اجزای موتورخانه ساختمان
02/06/2019
اجزای موتورخانه ساختمان - اجزای موتورخانه با دیگ آب گرم - اجزای لوله کشی موتورخانه

در این مقاله، شما دوستداران تاسیسات حرارتی ساختمان را با اجزای مختلف یک موتورخانه آشنا خواهیم ساخت. تا انتهای مطلب همراه ما باشید.

اجزای موتورخانه ساختمان - اجزای موتورخانه با دیگ آب گرم - اجزای لوله کشی موتورخانه

شکل 1اجزای مختلف موتورخانه گرمایی یک ساختمان و زاه های ارتباطی آن ها با هم

با وجود اینکه در سالیان اخیر، سیستم های جدیدی در زمینه تاسیسات حرارتی ساختمان ها معرفی شده است، اما سیستم حرارت مرکزی با موتورخانه، همچنان به عنوان یکی از اصلی ترین گزینه های گرمایشی یک ساختمان، مطرح است.

در این نوشته، ابتدا اجزا و کارکرد موتورخانه با دیگ آب داغ مورد بررسی قرار می گیرد و سپس اجزای موتورخانه های بخار، شرح داده می شود.

اجزای موتورخانه با دیگ آب گرم:

دیگ آب گرم(یا بخار) است، مهمترین جزء یک موتورخانه گرمایشی است که هرچه راندمان بالاتری داشته باشد، اهداف سیستم حرارتی بیشتر محقق می شود. اجزای دیگر موتورخانه شامل، مشعل، پمپ( برای مثال الکتروپمپ خطی)، منبع انبساط، منبع کویل دار یا دوجداره، سختی گیر، مخزن ذخیره سوخت، کلکتور و لوله ها می باشد.

در سیستم حرارت مرکزی با آب گرم، گرمای تولید شده توسط مشعل به آب درونی دیگ منتقل شده و آب گرم شده از طریق لوله هایی به پخش کننده های گرما(رادیاتور، فن کویل و…) منتقل می شود. آب داغ در پخش کننده های گرما توسط پدیده هایی همچون هدایت تابشی و جریان همرفتی به محیط منتقل شده و مجدداً برای جذب گرما به دیگ بر می گردد. سیرکولاسیون(گردش) آب گرم رادیاتور ها یک سیستم بسته است، به این علت که حجم مشخصی از آب در مدار تاسیسات گرمایی در حال گردش است.

شکل 2 اجزای مختلف موتورخانه گرمایی و ارتباط آن ها با هم

در فلودیاگرام بالا، اجزایی موتورخانه گرمایی، قابل مشاهده است.

بدیهی است به جای مخزن دوجداره می توان از مخزن کویلی یا مبدل صفحه ای استفاده کرد.(پیشنهاد می کنیم برای مطالعه بیشتر به مقالاتمنبع دوجداره آب گرم، منبع کویلی آب گرم و تعمیر و تعویض منبع گالوانیزه مراجعه فرمایید) و یا به جای مخزن منبع انبساط باز از مخزن انبساط بسته استفاده کنید( در این زمینه مطالعه مقاله طریقه نصب منبع انبساط بسته و تعمیر و تعویض منبع گالوانیزه توصیه می شود) و یا اینکه به جای دستگاه های گازوئیلی، از وسایلی استفاده کنیم که از گاز شهری به عنوان سوخت استفاده تغذیه می کنند.

لازم به ذکر است که در رادیاتورها اغلب دمای آبی که در لوله رفت جریان می یابد، در حدود 90 درجه سانتی گراد و در لوله برگشت بین 60 تا 70 درجه سانتی گراد است. معمولاً جهت سرعت بخشیدن به روند انتقال آب، از پمپ استفاده می شود.

برای آگاهی بیشتر در زمینه مشعل های گازی و تنظیم آن ها، می توانید به دو مقاله تعمیر و عیب یابی مشعل موتورخانهو تنظیم مشعل ایران رادیاتور و سرویس و تنظیم مشعل موتورخانه مراجعه فرمایید.

در سیستم های حرارت مرکزی با دیگ آب گرم یا بخار(بویلر)، آب گرم مصرفی واحدهای یک ساختمان، توسط منابع کویل دار( ویا منابع دوجداره و مبدل های حرارتی) تامین می شود. این منابع ذخیره ای در راستای تامین آب مصرفی ساکنین، مورد استفاده قرار می گیرند.

آب شهر از یک سمت به منبع وارد شده و از سمتی دیگر، آب داغ بویلر نیز وارد کویل های منبع می شود، انتقال حرارت درون کویل ها صورت گرفته و آب شهر گرم شده و به مصرف کننده می رود.

اجزای لوله کشی موتورخانه، به قرار زیر است:

لوله، فیتینگ، شیرآلات، سه راه صافی، بست، تکیه گاه، لوازم انبساط و انقباض، لرزه گیرعایق، رنگ و برچسب.

  • لوله آب گرم در مسیر رفت که از قسمت بالایی بویلر به کلکتور رفت آب گرم متصل شده و در ادامه از کلکتور رفت، لوله رفت آب گرم به مخزن دوجداره( یا کویلی) و همچنین به سمت رادیاتورهای واحدهای ساختمان انشعاب گرفته شده است.

شکل 3لوله کشی در موتورخانه ساختمان

  • آب گرمی که به جداره خارجی مخزن دو جداره وارد می شود، بعد از فرآیند تبادل گرمایی با آب درون استوانه میانی، از طریق لوله آب گرم برگشتی، به کلکتور برگشت متصل می شود.
  • لوله برگشت آب گرم رادیاتورها، به واسطه لوله دیگری به کلکتور برگشت وصل می شود.
  • لوله برگشت آب گرم رادیاتورها، از طریق یک لوله دیگر، به کلکتور برگشت متصل می شود. همچنین یک دستگاه پمپ خطی مابین کلکتور برگشت آب گرم و دیگ، نصب شده که وظیفه به جریان در آوردن آب گرم بین دستگاه های تبادل کننده حرارت( رادیاتورها، مخزن دوجداره) را بر عهده دارد.
  • لوله ای به موازات پمپ خطی مشاهده می شود. این لوله که لوله بای پس نام دارد، در صورتی که پمپ خراب شود، شیر فلکه های دو طرف پمپ را می بندد. از طرف دیگر، شیر فلکه، لوله بای پس را باز می کند و آب گرم بین دستگاه هایی که بالاتر از دیگ واقع شده اند با جریان طبیعی به گردش درمی آید.
  • لوله رفت در مخزن گازوئیل از طریق شیر فلکه کشوی و فیلتر گازوئیل به مشعل ختم می شود. لوله پرکن گازوئیل، لوله هواکش و ارتفاع سنج گازوئیل در بالای مخزن گازوئیل نصب شده است.

 شکل 4 بخشی از سیستم لوله کشی موتورخانه ساختمان

  • به منظور اطلاع از درجه حرارت آب درون دیگ و ارتفاع ستون آبی که بر دیگ سوار است، بر روی آن، دماسنج و فشار سنج نصب شده است. همچنین به منظور امکان ارسال فرمان خاموش و روشن شدن مشعل، بایستی اکوستات مستغرق نیز بر روی دیگ آب گرم نصب شود.
  • در شکل، لوله آب سرد که همان آب شهری هسست مشاهده می شود که از قسمت پایینی استوانه میانی به مخزن دو جداره وارد شده و بعد از تبادل حرارتی و جذب گرما از قسمت بالای مخزن، از جهت مخالف خارج و به طرف استفاده در وسایل بهداشتی، جریان می یابد.
  • لوله برگشت آب گرم مصرفی نیز بعد از وارد شدن از طرف ساختمان به موتورخانه، از طریق اکتروپمپ خطی به قسمت وسط استوانه میانی منبع دوجداره متصل می شود. پمپ مذکور، به منظورخارج کردن سریع آب گرم از شیر، با باز کردن شیر های آب گرم مصرفی، آب گرم مصرفی بین منبع دوجداره و وسایل بهداشتی، را به جریان در می آورد. دقت شود که مطابق شکل ارائه شده، این پمپ نیز مجهز به لوله بای پس است.

شکل 5پلان جانمایی اجزای موتورخانه

توجه

تصویر بالا، برگرفته از از کتاب نصب و راه اندازي دستگاه هاي موتورخانه تأسيسات گرمايي، رشته تأسيسات مكانيكي گروه مکانیک شاخه فنی و حرفه ای پایه یازدهم دوره دوم متوسطه می باشد.

  • در قسمت بالایی استوانه میانی، مخزن دو جداره، شیر اطمینان نصب می شود که در هنگام افزایش دما و فشار آب گرم مصرفی درون منبع دوجداره، شیر باز شده و آب گرم تخلیه می شود.
  • لوله ای از لوله رفت آب گرم حرارت مرکزی منبع دوجداره به سمت پایین امتداد می یابد و در ادامه به شیر فلکه ای می رسد. شیر هواگیری دستی بوده و لوله خروجی آن به طور مشترک با لوله تخلیه استوانه میانی منبع دوجداره تا کف موتورخانه کشیده می شود.
  • در منبع دوجداره دو لوله رفت و برگشت آب گرم مشاهده می شود. لوله رفت در این منبع، از ناحیه ای قبل شیر فلکه زیر کلکتور گرفته شده و در مسیر آن شیری نصب نشده است. همچنین، لوله برگشت منبع انبساط به کلکتور برگشت که در قبل از قسمت مکش الکتروپمپ واقع شده است، متصل شده است.
  • لوله آب سرد پس از گذشتن از یک شیر فلکه کشویی از بالاترین محل اتصال به شیر شناور منبع انبساطی منتهی می شود. چنانکه دستگاه با کمبود آب مواجه شود، با پایین آمدن سطح آب درون منبع انبساط، با باز شدن شیر شناور، آب درون مخزن منبع انبساط جریان می یابد.

شکل 6اجزایی از یک موتورخانه ساختمان در حال بهره برداری

  • لوله ای که پایین تر از لوله آب شهری به منبع انبساط اتصال می یابد، لوله سر ریز نام دارد. این لوله که تا موتورخانه ادامه دارد، وظیفه این را دارد که هرگاه سطح آب درون منبع انبساط، به هرعلتی افزایش یابد، آب از طریق این لوله سر ریز کند.
  • لوله تخلیه مخزن انبساط از طریق یک شیر فلکه کشویی به لوله سر ریز وصل گردیده است.
  • محل تخلیه آب درون دیگ در قسمت پایین دیگ آب گرم با رسم لوله تخلیه با یک شیر فلکه کشویی مشخص شده است.
  • منبع انبساط نیز دارای دو لوله رفت و برگشت است. لوله رفت آن کار سختی گیری را انجام می دهد و لوله برگشت آن به دیگ می رود.

 

ادامه این مطلب، در بخش دوم معرفی اجزای موتورخانه ساختمان آمده است. برای مطالعه این بخش، بر روی لینک اجزای موتورخانه ساختمان-بخش دو کلیک نمایید.

منبع

1 دیدگاه

  1. comy گفت:

    مفید بود برای تحقیقم تشکر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *